17 grudnia 1963 roku Wilt Chamberlain oddał rzut z odległości około 63 stóp (19,2 metra) od kosza. Było to jedno z najdłuższych udokumentowanych celnych rzutów w historii NBA, które przez 60 lat nie zostało pobite. Rzut miał miejsce w drugiej kwarcie meczu pomiędzy Philadelphia Warriors a New York Knicks, który zakończył się wynikiem 138:124. Mimo że współczesna koszykówka jest szybsza i bardziej techniczna, historia tego rzutu wciąż wzbudza emocje. Jak do tego doszło i dlaczego przez tak wiele lat pozostawał niepobity?
Kluczowe fakty
- Wilt Chamberlain trafił z dystansu 63 stóp (19,2 metra), co przez dekady uznawano za najdłuższy celny rzut z pola w NBA.
- Data – 17 grudnia 1963 roku, mecz Philadelphia Warriors przeciwko New York Knicks.
- Choć później odnotowano dłuższe trafienia, w tym rzut Barona Davisa na 89 stóp (27,1 m) z 2001 roku, wyczyn Chamberlaina pozostaje ważnym osiągnięciem w historii ligi.
- Rzut wart był tylko 2 punkty – linia za trzy punkty została wprowadzona w lidze dopiero w 1979 roku.
- Pozycja – Chamberlain znajdował się około 16 stóp za linią środkową boiska, co w normalnej akcji jest pozycją ekstremalnie defensywną.
Jak wyglądał ten legendarny rzut?
Boisko NBA ma długość 94 stóp, więc linia środkowa znajduje się 47 stóp od każdego kosza. Rzut Chamberlaina padł z odległości 63 stóp, co oznacza, że stał głęboko na własnej połowie, mniej więcej na wysokości linii rzutów wolnych przeciwnika. W dzisiejszej grze trudno sobie wyobrazić, by ktokolwiek celowo podejmował próbę z tak dużej odległości – ryzyko straty jest ogromne, a szansa na sukces minimalna. Rzut został oddany w trakcie normalnej akcji meczu, a nie jako desperacka próba przed końcem kwarty.
Dlaczego trafienia z tak daleka są tak wyjątkowe?
Rzut z ponad 60 stóp to fizyczny wyczyn, który balansuje na granicy przypadku. Nawet najzdolniejsi zawodnicy, tacy jak Stephen Curry, rzadko decydują się na próby z tak dużej odległości w trakcie płynnej akcji. Takie strzały pojawiają się głównie w ostatnich sekundach kwart, gdy nie ma już czasu na rozegranie piłki. Współczesna analityka stawia na wysokoprocentowe pozycje – trenerzy nie tolerują marnowania posiadań na rzuty o niskiej skuteczności. Nawet w sytuacjach wymuszonych przez końcówkę zegara, zawodnik oddający rzut zazwyczaj znajduje się bliżej linii środkowej. Dlatego wyczyn Chamberlaina, choć nie jest już rekordem, wciąż robi wrażenie jako jedno z najdalszych trafień w historii.
Inne dalekie trafienia – od rekordów do historii
Przez wiele lat trafienie Chamberlaina uznawano za najdłuższe w NBA. Później jednak zostało pobite kilkukrotnie. Rekord ligi należy do rzutu Barona Davisa z 89 stóp (27,1 m), oddanego 17 lutego 2001 roku. Inne imponujące dalekie rzuty to m.in. trafienie Jonathana Kumingi z 75 stóp (22,9 m). Wcześniej w gronie najdalszych znajdowali się Zach LaVine (59 stóp) i Damian Lillard (58 stóp), choć ich wyniki nie są już najdłuższymi w historii.
Mit rzutu z połowy boiska
Wśród kibiców często panuje przekonanie, że najdalszy kosz musiał być oddany dokładnie z linii środkowej (czyli 47 stóp). W rzeczywistości żaden zawodnik w historii NBA nie trafił z dokładnie połowy boiska podczas meczu. Nawet gdyby taki rzut padł, byłby on prawie 5 metrów krótszy od wyczynu Chamberlaina. Mit ten wynika z faktu, że w języku potocznym każde trafienie z głębi własnej połowy nazywa się „rzutem z połowy”, ignorując rzeczywistą odległość.
Linia za trzy punkty – efekt historyczny
Wprowadzenie rzutów trzypunktowych w 1979 roku całkowicie zmieniło taktykę, ale nie zbliżyło nikogo do granicy 63 stóp. Gdyby trafienie Chamberlaina zdarzyło się dzisiaj, byłoby bezdyskusyjną trójką. W latach 60. wiedziano jedynie, że każdy celny rzut z pola daje dwa punkty, niezależnie od dystansu. Fakt, że trafienie z 1963 roku przez tak długi czas pozostawało niepobite, mimo rewolucji w taktyce, podkreśla niezwykłość wyczynu Wilta.
Choć rekord odległości został już poprawiony, rzut Chamberlaina z 63 stóp wciąż zapiera dech jako jedno z pierwszych tak ekstremalnych koszy w profesjonalnej koszykówce. Jego osiągnięcie jest dowodem na to, że granice możliwości w sporcie stale się przesuwają.
