CBA i salary cup- podstawowe pojęcia i wprowadznie 😉

No to pod wpływem rozsądnej propozycji rybaka, postanowiłem założyć taki temat teoretyczny, omawiający podstawy funkcjonowania ligi…Zaznaczam, że chętnie odpowiem, na wszelkie pytania, jeżeli takowe się nasuną i jeżeli będę w stanie udzielić odpowiedzi
Jak w tytule- wszelkie normy dotyczące transferów,podpisywania graczy, salary cup, długości kontraktów, wysokości zarobków, podziału środków,wyjątków pozwalających na podpis gracza po przekroczeniu poziomu salary itp reguluje umowa, która jest zawierana pomiędzy właścicielami klubów, a związkiem graczy i nazywana jest CBA, czyli Collective Bargaining Agreement.. aktualna umowa wygasa po tym sezonie, i będzie przedmiotem negocjacji, a stanowiska stron różnią się znacznie, i wiele osób przewiduje tzw lock out.. no iz godnie z sugestią wyjaśnienie kilku podstawowych pojęć:
SALARY CAP
nie będę się może wdawał w szczegóły, na jakiej zasadzie jest ustalana, powiem tylko tyle, że zależy od wpływów jakie uzyskuje liga (tzw. Basketball Related Income), z czego gros stanowią oczywiście pieniądze od stacji telewizyjnych z tytułu praw do transmitowania meczów….W sezonie 2010/2011 kwota salary to 58,044 mln
Idea jest oczywiście taka, że drużyny nie mogą podpisywać kontraktów, które spowodowałyby przekroczenie tej kwoty, ale obecne salary jest soft, i jest kilka wyjątków, które pozwalają je przekroczyć.. podobno jednym z pomysłów do nowego CBA, jest wprowadzenie sztywnego salary i zlikwidowanie wyjątku MLE, ale to raczej mało prawdopodobne..
LUXURY TAX
poziom wynagrodzenia zespołu, po którego przekroczeniu, drużyny przekraczające muszą płacić dolara podatku za każdy dolar ponad ten limit….obecnie jest to kwota około 70,3 mln dolarów..
płacony przez drużyny podatek dystrybuowany jest w częściach po 1/30 (ten procent zmieniłby się w przypadku rozszerzenia ligi) do wszystkich drużyn, który pozostały pod tym poziomem….pozostała część idzie do kieszeni ligi na tzw. „league purposes”…..w praktyce środki te mogą zostać zużyte na różne projekty ligi lub ponownie rozdystrybuowane pomiędzy drużyny (nawet te z powyżej luxury tax) np. w celu pomocy drużynom znajdującym się w kiepskiej kondycji finansowej
Teraz kilka wyjątków, które pozwalają podpisać gracza, pomimo przekroczenia poziomu salary:

Larry Bird Exception – wyjątek nazwany od nazwiska Larry’ego Birda, bowiem on był pierwszy, który z niego skorzystał, popularnie nazywany „prawami Birda”.Został on wprowadzony po to, aby klub mógł zaoferować maxa swojemu graczowi, bez potrzeby zwracania uwagi na salary cup- umożliwia on klubom do zaoferowania zawodnikom, którzy w ich klubie grali bez przerwy przez 3 lata (nie jest tu np. istotne czy zawodnik miał jeden trzyletni kontrakt czy 3 jednoroczne), maksymalnego kontraktu, niezależnie od tego czy spowoduje to przekroczenie salary cap….taki kontrakt może zostać podpisany maksymalnie na 6 lat, pensja może wzrastać maksymalnie o 10,5% płacy z pierwszego roku….ważne tu jest, że w przypadku wymiany prawa Birda podążają za zawodnikiem, co oznacza, że po wygaśnięciu jego kontraktu jego nowy klub może zaoferować mu kontrakt powodujący przekroczenie salary cap.. dlatego np LeBron, czy Bosh podpisali najpierw kontrakty ze swoimi zespołami, i przeszli na zasadzie s’n’t, bo bardziej im się to opłacało finansowo, no i na mocy LBE można podpisać kontrakt na 6 lat, a z FA bez takich praw tylko na maks 5…

Early Larry Bird Exception
działa podobnie jak pierwszy wyjątek z tym, że tyczy się zawodników, którzy grali tylko 2 lata w jednym klubie..dodatkowo tu ustalona jest maksymalna płaca – wyższa z kwot: 175% zeszłorocznej pensji lub średnia pensja zawodnika w NBA kalkulowana co rok przez ligę…kontrakt może być zawierany na 2-5 lat, max roczny wzrost wynagrodzenia 10,5% pierwszorocznej pensji…
Mid-Level Exception
najpopularniejszy, ze wszystkich wyjatków- pozwala drużynom znajdującym się ponad salary cap na zatrudnienie zawodnika (lub zawodników) do kwoty w pierwszym roku kontraktu ustalonej jako średnia pensja roczna w NBA (w obecnym sezonie, to kwota 5,8 mln)…..pensja nie może rosnąć więcej niż o 8% płacy pierwszorocznej rocznie, zawodnicy pozyskani w ten sposób nie dostaną więc mega kontraktów (inaczej ten wyjątek służyłby bogatszym do całkowitego omijania salary cap)….co ważne, drużyny mogą korzystać z tego wyjątku co rok a umowy mogą być zawierane na okres do 5 lat…przykładem wykorzystania pełnego MLE na jednego zawodnika jest no kontrakt, jaki dostał od Dallas nasz Marcin Gortat( potem propozycję wyrównał Othis Smith, GM Magic).., a drugim przykładem może być np Ron Artest. Kwotę MLE, można wykorzystac na podpis taki jak z Grotatem, czyli na jednego gracza, albo tak jak zrobili Lakers w tym roku, że 4 mln dostał Steve Blake, a 1,7 mln Matt Barnes- nie jest powiedziane, ilu graczy, może za kwotę wyjątku pozyskać zespół…

MLE może być także wykorzystywane przez kluby do wyrównania oferty innego zespołu złożonej zastrzeżonemu agentowi tego pierwszego klubu

Bi-Annual Exception czyli popularne BAE..
jak wskazuje nazwa, ten wyjątek może być stosowany przez drużyny tylko raz na 2 lata…kontrakt zawierany w taki sposób może trwać max 2 lata, ze wzrostem 8%….minimalna płaca w pierwszym roku takiego kontraktu została już ustalona w 2008 roku,na 4 sezony wprzód i w dwóch najbliższych sezonach, jest jak niżej:

2010-11 – $2.08 mln
2011-12 – $2.18 mln
Przykładem na taki kontrakt, było np podpisanie przez Lakers Shanona Browna przed sezonem 2009/210
Rookie Exception
salary cap nie dotyczy debiutantów, kluby nie tylko mogą, ale muszą podpisywać debiutantów z pierwszej rundy na kontrakty 2 lata Gwar+2 lata w opcji drużyny na kwoty sprecyzowane przez ligę . Wynagrodzenie dla debiutantów jest ściśle określone w zależności od numeru, z którym zostali wybrani w drafcie..Określa to tzw rookie scale, chociaż przykład Wesa Matthewsa pokazuje, że można to oszukać… Wes był przypomnę nie wybranym w drafcie rookie w Utah Jazz, a po dobrych występach w PO dostał ofertę pełnego MLE z bonusem w pierwszym roku od PTB, i bedzie zarabiał zdecydowanie najwięcej z drugoroczniaków, tzw sophomores

Jeśli jednak dana drużyna zrezygnuje z praw do debiutanta i nie podpisze z nim kontraktu, to staje się on od razu wolnym agentem i przestaje go obowiązywać rookie scale (może podpisać wyższy,lub teoretycznie niższy kontrakt, ale oczywiście już z innym teamem)

Minimum Player Salary Exception
drużyny mogą także zawsze zatrudnić zawodników (nie ma tu ograniczenia co do ich liczby) za minimum na max 2 lata.Kwota takiego kontraktu, zależy od stażu danego gracza w lidze.Przykładowo gracz, który ma grać w lidze pierwszy sezon, podpisany za minimum, może liczyć na zarobki, w wysokości 473,604$, a gracz ze stażem ponad 10 sezonów, już 1,352,181$- np kontrakt Szaka w Celtics

Disabled Player Exception
jeśli zawodnik w okresie 1 lipca-30 listopada dozna kontuzji wykluczającej go z całego sezonu lub poniesie śmierć to drużyna może za max 50% jego pensji sprowadzić 1 zawodnika jako zastępstwo. jeśli kontuzja/śmierć nastąpiła po 30 listopada, to można pozyskać nowego zawodnika dopiero na następny sezon

Jeśli chodzi o transfery, to podstawową zasada to równość zarobków graczy, którzy są objęci wymianą. Pod uwagę bierze się zarobki graczy, za konkretny sezon, a nie długość ich umów, czy sumę zarobków w konkretnych latach. Obecnie ta reguła równości zarobków brzmi następująco: aktualna wartość zarobków graczy objętych wymianą, nie może różnić się o więcej niż 25%, oraz o więcej niż 100 tyś dolarów..
Zasada równości zarobków przestaje obowiązywać w momencie, gdy jeden z klubów dokonujących wymiany, znajduje się poniżej poziomu salary..taki klub, który w momencie dokonywania wymiany, jest poniżej poziomu salary cup,może w takiej wymianie kontrakty, o wartości nie większej,niż różnica między aktualnym poziomem salary cup, a łączną sumą zarobków graczy, których posiadał zakontraktowanych przed wymianą…Jeżeli mamy do czynienia z taką sytuacją, że jeden klub, jest poniżej salary, a drugi nie, powstaje tzw TRADE PLAYER EXCEPTION, czyli popularne TPE. Jest to mówiąc prosto czek przekazywany do drugiego klubu, aby pokryć różnicę w zarobkach, który można potem wykorzystać przez rok czasu na pozyskanie innego gracza.. Istotne jest to, że TPE nie może posłużyć do podpisania tzw „wolnego agenta”, nie można łączyć ze sobą dwóch takich wyjątków, oraz użyć jako wartości dodanej do transferu po to, żeby zgadzały się zarobki..